Cubase là một chương trình chuyên nghiệp cho thu thanh, soạn nhạc của hãng Steinberg (Đức). Đây là phần mềm mạnh mẽ và dễ sử dụng và có nhiều phiên bản. Nó là một phần mềm chủ (host) và hỗ trợ nhiều phần mềm, hiệu ứng, nhạc cụ ảo... Cubase 5 (C5) có đủ mọi khả năng cho chúng ta thu thanh và soạn nhạc một cách chuyên nghiệp. Nó có đủ các tính năng mix và chỉnh sửa và làm việc tốt đối với đa dạng phần cứng. Đồng thời nó hỗ trợ chuẩn plugins VST3 và các rãnh nhạc cụ ảo mới. C5 còn có khả năng thay đổi tốc độ của audio loop ở thời gian thực. Thêm nữa C5 có thêm các amply ảo cho guitar và giả lập loa, cũng như nhạc cụ ảo HALionOne có các mẫu âm thanh (samples) từ đàn Motif của hãng YAMAHA.

1. Khởi động và các thao tác điều khiển.

1.1. Khởi động
Ta mở chương trình bằng cách nhấn biểu tượng Cubase trên màn hình hoặc Start – Programs – Steinberg Cubase Essential 4 - Cubase Essential 4.
Sau khi khởi động chương trình, ta sẽ thấy cubase gồm 3 phần chính được bố trí làm 3 cột. Nếu không thấy ba cột này ta có thể nhấn nút Show Inspector trên thanh công cụ.
Hướng dẫn soạn nhạc trên Cubase 5

Hướng dẫn soạn nhạc trên Cubase 5

2. Các công cụ trên thanh Di chuyển (transport pannel): Thanh di chuyển trong cubase được chia làm nhiều phần, ta sẽ xem xét chúng lần lượt từ bên trái qua bên phải.
Hướng dẫn soạn nhạc trên Cubase 5

a. Mức sử dụng CPU và đĩa cứng
Bên trái ngoài cùng là tài nguyên mà máy tính sử dụng. Nếu ta dùng nhiều hiệu ứng âm thanh hay sử dụng nhiều nhạc cụ ảo, thanh báo mức sử dụng CPU sẽ tăng lên. Bên cạnh là tín hiệu khi ta truy cập ổ cứng máy tính.

b. Menu chọn chế độ thu thanh:

Có ba chế độ: Thông thường, ghép, thay thế.
Hướng dẫn soạn nhạc trên Cubase 5

c. Kiểu thu vòng lặp:
Kiểu thu vòng lặp này có các chế độ sau:
- Thu trộn, chỉ áp dụng cho thu thanh MIDI, khi ta chọn chế độ này các đúp thu khi thu lặp lại sẽ chồng lên nhau, ta sẽ vẫn nghe được tất cả các đúp thu cùng lúc
Hướng dẫn soạn nhạc trên Cubase 5

Nếu ta chọn “Keep Last” thì đúp cuối cùng khi thu thanh sẽ được giữ lại, các đúp thu trước sẽ không được lưu.
Trong Cubase 4 còn có thêm chế độ thu lặp Stacked. Nếu ta chọn chế độ “Stacked” thì các đúp thu sẽ xuất hiện thành từng làn riêng biệt trên cùng một rãnh. Chế độ này rất có ích nếu ta muốn thu nhiều đúp và sau đó sẽ xem hay chỉnh sửa đúp nào ưng ý mới lấy. Ta cũng có thể ghép tất cả các làn lại với nhau.
Chế độ “Stacked 2” cũng tương tự như chế độ “stacked” nhưng tất cả các đúp thu sẽ đều được phát cùng lúc, kết quả ta sẽ nghe thấy tất cả âm thanh của các đúp thu.

d. Phần đặt chế độ thu vá.

Phần này có các công cụ đặt ô nhịp để thu vá những câu hát hỏng. Ta đặt ô nhịp bắt đầu vá là 5.1.1.1.0 và ô nhịp cần ngắt đoạn vá là 7.1.1.0 và kích hoạt nút “I” và “O” trên bàn phím máy tính. Khi ta bắt đầu phát lại từ đầu, chương trình sẽ phát và đến ô nhịp thứ 5 sẽ tự động nhấn thu và đến hết ô nhịp thứ 6 sẽ tự nhả ra.
Hướng dẫn soạn nhạc trên Cubase 5

e. Phần thu, phát và định vị thời gian.

Đây là phần chính của thanh di chuyển, nó gồm các nút: thu, tua đi, tua lại, tua về đầu bài, nút dừng, nút phát...
Hướng dẫn soạn nhạc trên Cubase 5

f. Phần tốc độ và máy đánh nhịp.
Phần này có công cụ máy đánh nhịp, nhấn vàng nút sx chuyển màu sáng, và khi thu thanh, sẽ có máy đánh nhịp. Có thể sử dụng phím tắt “C” trên bàn phím để bật hay tắt máy đánh nhịp. Bên phải, phía trên ta thấy nút Precount/Click là nút cho phép trước khi thu cubase sẽ đếm trước ô nhịp rồi mới bắt đầu thu thanh.
Hướng dẫn soạn nhạc trên Cubase 5

Nút Tempo cho phép chúng ta kích hoạt tốc độ của bản nhạc. Nếu bản nhạc chỉ có một tốc độ từ đầu tới cuối thì ta nhấn chuyển là FIXED, nếu bài có nhiều đoạn thay đổi tốc độ ta bật sáng nút Tempo lên.
Dưới cùng là các nút đồng bộ các thiết bị ngoại vi với Cubase thông qua kết nối MIDI.

g. Phần đánh dấu cho dự án (marker).
Phần này giúp ta có thể di chuyển nhanh trong khi làm việc. Ta có thể đặt từng điểm đánh dấu ở bất kỳ chỗ nào trong dự án. Chẳng hạn ta đặt số 1 cho đoạn dạo nhạc, số 2 bắt đầu đoạn vào hát, số 3 cho đoạn điệp khúc, số 4 cho đoạn dạo giữa....

Để đặt các điểm đánh dấu này, ta nhấn chuột chọn ô nhịp cần đánh dấu lên vạch chỉ số nhịp, sau đó nhấn nút Insert trên bàn phím. Lúc này điểm thứ nhất sẽ được thêm vào dự án. Nhấn Insert lần nữa để đặt điểm tiếp theo.
Khi muốn di chuyển đến điểm đánh dấu, ta chỉ cần nhấn SHIFT+số của điểm đánh dấu.

Ví dụ chuyển đến đoạn bắt đầu vào hát, ta nhấn SHIFT+2. Chúng ta vẫn có thể dùng chuột nhấn trực tiếp vào số điểm đánh dấu trên thanh di chuyển này.
Hướng dẫn soạn nhạc trên Cubase 5

h. Phần hiển thị tín hiệu
Phần này hiển thị tín hiệu vào, ra của MIDI và Audio. Cuối cùng là thanh điều chỉnh mức độ tín hiệu ra tổng. Nếu tín hiệu ra quá lớn đèn đỏ sẽ hiển thị và ta nên kéo xuống đến khi nào đền tín hiệu audio báo màu vàng. Đây là mức độ âm lượng tốt nhất.
Hướng dẫn soạn nhạc trên Cubase 5

3. HALion ONE
: Đây là một thư viện tiếng (sound library) đã được đội ngũ của Yamaha phát triển. Ta có thể thấy các tiếng này rất giống với âm sắc của đàn keyboard Yamaha Motif. Bộ tiếng Expression Set 01 có 14 nhạc cụ mới với các tiếng hỗ trợ công nghệ VST Expression. Chúng là những tiếng: Acoustic Bass, Electric Bass, Fretless Bass, Pick Bass, Nylon Guitar, Steel Guitar, Clean Guitar, Distortion Guitars 1&2, Solid Guitar, Tenor Sax, Solo Trumpet, Brass Section, Large String Section.Vận hành với công nghệ thế hệ mới
Hướng dẫn soạn nhạc trên Cubase 5

Cubase 5 hỗ trợ hoàn hảo máy tính xử lý 64-bit với hệ điều hành Microsoft Windows Vista 64 và tăng bộ nhớ gán cho phần mềm từ 2Gb bây giờ lên đến 1 terabyte. Nó cho phép ta sử dụng nhiều rãnh, hộp tiếng, plug-in hơn. Khi sử dụng những bộ thư viện tiếng lớn, chương trình sẽ tải chúng vào RAM do đó tăng cường hiệu năng làm việc. Cubase 5 vẫn hỗ trợ các plug-in 32bit khi ta cài nó trên hệ điều hành 64bit.

Giảm thiểu độ trễ (latency)
Khi sử dụng hệ điều hành Vista, Cubase 5 tận dụng các thuận lợi của trình điều khiển mới WASAPI audio driver của Microsoft. Do đó có thể sử dụng với các loại cạc âm thanh on-board mà không bị trễ tiếng như trước đây. Tất nhiên khi ta đã mua Cubase 5 thì chắc chắn ta đã có cạc âm thanh chuyên dụng rồi. Tuy nhiên nó vẫn có thể hữu ích khi dùng Cubase với máy Laptop khi di chuyển hay công tác, không phải mang theo cạc âm thanh cồng kềnh.

Hướng dẫn soạn nhạc trên Cubase 5

Khả năng xuất âm thanh đa dạng
Với phiên bản mới này, ta có thể xuất (export) từng rãnh Audio trong bản nhạc đang soạn thành từng tập tin riêng biệt để mix sau này. Trước đây khi mixdown từng đường drums riêng, bass riêng, Strings riêng.... thành từng tập tin WAV ta phải lần lượt làm từng đường một rất mất thời gian, thì nay đã có thể mixdown tự động từng đường ra thành từng tập tin WAV. Ta thường phải sử dụng cách này khi muốn chuyển dự án làm việc sang các hệ thống khác chẳng hạn như Protool... Cũng dùng cách này khi ta muốn tổ chức lại các đường trong Cubase, chuyển cách rãnh nhạc cụ ảo VSTi thành rãnh Audio để tiết kiệm bộ nhớ CPU...

Chuẩn VST3

Chuẩn VST (Virtual Studio Technology) đã trở thành một chuẩn rất phổ thông được phát triển bởi Steinberg, đến nay đã có chuẩn thế hệ thứ ba. Trên nền công nghệ mới này, các hiệu ứng cho nhiều khả năng kết hợp, đường ra vào, tăng cường hiệu năng CPU...

MediaBay
MediaBay là một công cụ đã có từ phiên bản Cubase 4, giúp chúng ta tìm kiếm, nhận diện, quản lý âm thanh bao gồm: mẫu VST3 Preset, mẫu sẵn cho các loại rãnh, loop, video, tập tin dự án...
Hướng dẫn soạn nhạc trên Cubase 5

Trong Cubase Essential còn có chức năng quản lý liên quan đến MediaBay là VST Sound. VST Sound là công cụ quản lý các hiệu ứng bổ trợ (plugins), nhạc cụ ảo, mẫu... kết nối tới các hiệu ứng bổ trợ (plugins), nhạc cụ ảo, mẫu cùng với MediaBay. Đây là một phần của công nghệ VST3.

MediaBay cung cấp cách nhìn khác cho chúng ta để tìm kiếm tập tin đa phương tiện theo thẻ “Tag”, giúp ta nhanh chóng đưa tập tin đa phương tiện vào trong dự án. Các dạng tập tin đa phương tiện là Audio, MIDI và Video. Nó cho phép ta tìm kiếm âm thanh dễ dàng mà không phải ngồi hàng giờ để tìm kiếm âm thanh vừa ý. Nó còn cho phép ta ngay lập tức chọn các mẫu cho rãnh MIDI hay rãnh Audio. Thử tưởng tượng, nếu chúng ta mix các nhạc cụ đến khi vừa ý và lưu các thiết lập căn chỉnh về hiệu ứng thành một rãnh mẫu, sau này mỗi khi làm dự án mới ta chỉ việc chọn mẫu đó áp dụng vào rãnh mình đang làm. Cách này tiết kiệm thời gian, ta không phải căn chỉnh lại từ đầu các hiệu ứng nữa. Cubase cũng cho ta sẵn rất nhiều mẫu để lựa chọn. Khi có nhiều mẫu ta cần phải quản lý chúng để khi cần tìm ra cho nhanh. Đó chính là công dụng của VST Sound.

Ngoài ra, MediaBay còn cho phép ta quản lý các tập tin dự án trong máy tính và dễ dàng lấy chúng ra. Nó giúp chúng ta quan niệm mọi thứ đều là âm thanh, chỉ cần tìm âm thanh là tất cả đã có hết, từ EQ, hiệu ứng, âm sắc nhạc cụ... đều đã có sẵn, không phải mất công căn chỉnh âm thanh, hiệu ứng nữa.

Hỗ trợ thu thanh
Các tính năng của Cubase 5 giúp chúng ta thu thanh dễ dàng hơn với cách tổ chức các rãnh thu kiểu nhiều đúp trên một rãnh. Có hiển thị thời gian thu còn lại giúp ta biết trước được dung lượng thu còn lại của máy tính, tránh việc đang thu bị đầy ổ cứng. Có chức năng khóa thu, để chống việc đang thu lại bị nhảy sang rãnh khác. Khi thu thanh nhiều rãnh có thể sử dụng việc kích hoạt nút thu thanh hàng loạt rãnh đối với các dự án lớn.

Bàn phím MIDI keyboard ảo
.
Bàn phím MIDI keyboard ảo là một tính năng mới nhưng đầy sức mạnh. Ta có thể chơi nốt nhạc trên bàn phím máy tính thay vì bàn phím MIDI. Điều này có lời khi di chuyển phải dùng Laptop để làm việc thì bàn phím này sẽ phát huy sức mạnh.

Các tính năng về thu thanh khácHướng dẫn soạn nhạc trên Cubase 5
MIDI Monitor là tính năng mới cho phép ta theo dõi dữ liệu MIDI khi ta chơi hay khi ta phát nhạc theo thời gian thực. Theo dõi bảng này sẽ dễ dàng phát hiện lỗi và biết được các dữ liệu MIDIhiển thị như thế nào.
Các tính năng MIDI trở nên dễ dàng hơn nhờ tính năng “học” (Learn function) và làm cho chúng ta dễ dàng sử dụng và tùy biến chúng.
Sao lưu dự án làm việc trong cubase 5 rất dễ dàng kể cả nhungw dự án chứa nhũng tập tin Video.

Cubase 5 là phần mềm rất phổ thông và đã được tăng cường tính năng hỗ trợ Unicode, do vậy ta có thể soạn được tiếng Việt Unicode phần lời ca, chữ...

Cubase 5 cũng đi kèm vơi một chương trình là Rebeat, nhưng rất tiếcđây hỉ là bản Demo. Phần mềm này cho phép ta phân phối, chia sẻ, đăng ký trực tiếp với nhiều gian hàng trực tuyến như iTunes, Vodafone, o2, Napster... để quảng bá và bán các tác phẩm của mình.

Các công cụ chỉnh sửa MIDI và văn bản nhạc
Phải nói các tính năng MIDI và văn bản nhạc (Score) của Cubase là vô địch. Công cụ Key Editor giờ đây hỗ trợ hàng trăm thông số MIDI. Tính năng VST Expression đã nói ở trên, là một tính năng mới và hữu ích.

Hướng dẫn soạn nhạc trên Cubase 5

Với Cubase 5, viecj hiển thị và chép nhạc trở nên dễ dàng và mạnh hơn. Ta có thể soạn và in ấn ngay trong cubase mà không cần đến phần mềm chép nhạc khác.
Tính năng xuất và nhập các tập tin Music XML cho phép ta giao tiếp với các phần mềm chép nhạc khác. Chẳng hạn ta soạn bản nhạc với Sibelius hay Finale, ta lưu chúng thành định dạng XML và nhập vào phần mềm cubase để thay đổi tiếng, âm sắc cho hay hơn, đồng thời vẫn giữ nguyên được lời ca, chữ, ký hiệu to nhỏ... hay các thông số khác mà định dạng MIDI không chứa nổi.
Với trình Score này, các nhạc sỹ có thể lmf việc với những dự án lớn gồm âm thanh, video và cả tổng phổ nữa (tất cả trong một).

Drum Editor và List Editor thì không có thay đổi nhiều so với các phiên bản trước. Khi làm việc ta cũng vẫn thấy chúng thân quen như các phiên bản trước.

Hiệu ứng:
Phải nói khi Mix trong Cubase, phần tôi thích thú nhất là cách mà cubase quản lý và lưu trữ các thiết lập hiệu ứng. Chẳng hạn với một loạt hiệu ứng ta sử dụng với bài này có thể được lưu lại và đưa sang bài khác. Thật là nhanh chóng. Chúng ta có thể sử dụng những thiết lập có sẵn hay tự căn chỉnh hiệu ứng và lưu lại thành một mẫu để sau này sử dụng lại.

Kết luận
Khi chạy phần mềm, điểm quan trọng nhất là sự ổn định của phần mềm. Không bị các lỗi thoát ra ngoài đột ngột. Các tâp tin làm việc cũng không bao giờ bị lỗi. Nếu có lỗi thoát ra ngoài đột ngột thì tập tin cũng không bị hỏng, mà nó được nhân bản ngay lập tức thành một bản mới. Nó giúp ta có thể khôi phục nếu tập tin bị hỏng. Đây là sự ổn định rất cần thiết với bất cứ người sử dụng nào. Nó tạo cho ta một sự yên tâmkhi làm việc.

Các tính năng mới khi thử nghiệm cũng rất ấn tượng, đặc biệt là các tính năng: VariAudio, PitchCorrect... Khi làm nhạc MIDI thì các công cụ như Beat Designer, Midi Monitor... tỏ ra rất hữu ích. Các phần mềm nhạc cụ ảo khi làm MIDI cũng cho âm thanh rất tốt, tiếng ảo nhiều và hay như Groove Agent ONE, HalionOne, HALion Symphony Orchestra, LoopMash, Mytic... Các công cụ VST Expression hoạt động rất hay, đúng như mong muốn. Các hiệu ứng VST3 như REVerence, Dynamics, MonoToStereo, StereoEnhancer, UV22 HR.... là những hiệu ứng rất hay, chúng giúp ta không cần mua các hiệu ứng đắt tiền khác.

Khi làm việc với Vocal (hát) là tôi cảm thấy thích thú nhất. Nó giúp ta chỉnh sửa phần hát như ý muốn. Với cubase 5, một người chẳng biết hát, chỉ cần đọc thơ thì ta cũng có thể chỉnh sửa giai điệu của họ thành những giọng ca hay và hát chuẩn cao độ. Tất nhiên, tất cả những tính năng trên đây, cần được làm quen và sử dụng nhiều để có thêm nhiều kinh nghiệm làm việc.

Với một loạt tính năng mới, hữu ích, cubase 5 thực sự là một phần mềm mạnh mẽ cho những người làm âm nhạc.

Bài viết được xem nhiều cùng Box:

  • » Hướng dẫn soạn nhạc trên Cubase 5
  • » Video hướng dẫn Mix Vocal bằng Cubase SX5 -...
  • » [Help] Hướng dẫn mix nhạc cơ bản bằng Cubase
  • » Vài cảm nhận về các tính năng mới trong cubase 6

Bài viết ngẫu nhiên trong diễn đàn:

  • » Em nợ anh
  • » Đây mới là Thiên nhiên kì "THÚ"
  • » [MF][Aegisub] Effect Chong Chóng
  • » [ Karaoke HD ] Pretty boy việt version
  • » Nghiêm túc khi giao thông
  • » Hướng dẫn cài đặt Stereo Mix trên WIN 7 WIN 8 khi...
  • » Hướng dẫn Biên tập âm thanh Sony Sound Forge Pro...
  • » [Karaoke] Paint My Love - Michael Learns To Rock
  • » ProShow Gold 4.0 -phần mềm quản lý ảnh,tạo clip
  • » Điểm danh BQT ngày 7/9